۷ کاری که رایانه‌تان را نابود می‌کند!

 در میان گرانی و بالارفتن سرسام‌آور قیمت لپ‌تاپ و رایانه در بازار، یکی از بدترین اتفاقات این روز‌ها این است که ببینیم رایانه یا لپ‌تاپمان خراب شده و باید به فکر تعویضش باشیم. حتما پیش از این هم برای همه ما اتفاق افتاده است که رایانه‌مان دچار مشکل شود. مشکلاتی که معمولا به دلیل سال‌ها استفاده، فرسودگی یا وجود نقص فنی برای دستگاه‌های دیگری مثل مایکروویو یا ماشین لباسشویی هم پیش می‌آید.

در کنار این دست از مشکلات که گاهی اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسند، برخی مشکلات هم هستند که خودمان عمدتا به دلیل ناآگاهی، سهل‌انگاری یا کمبود وقت در رعایت نکات مراقبت درست از سیستم، آن‌ها را ایجاد می‌کنیم. طبیعتا این نوع خرابی‌ها با رعایت برخی نکات قابل پیشگیری هستند. در ادامه به تعدادی از عوامل خرابی رایانه که به علت ناآگاهی یا سهل‌انگاری کاربران ایجاد می‌شود و به رایانه‌ها آسیب می‌رساند اشاره کرده‌ایم تا در گران‌ترین روز‌های بازار رایانه، بیشتر بتوانید از آن‌ها مراقبت کنید.

آنتی‌ویروس را به‌روزرسانی نمی‌کنید
تولیدکنندگان بدافزار هرروز ویروس جدیدی می‌سازند، شیوه کارشان را تغییر می‌دهند و راه‌های جدید مقابله با آنتی‌ویروس‌ها را پیدا می‌کنند. در مقابل، نرم‌افزار‌های آنتی‌ویروس هم باید به همین سرعت واکنش نشان بدهند. بهتر است بدانید آنتی‌ویروس شما فقط در همان روزی که آن را نصب کرده‌اید صد درصد موثر عمل می‌کند! بیشتر نرم‌افزار‌های آنتی‌ویروس، به‌طور خودکار تعاریف خود را به‌روزرسانی می‌کنند. اما در برخی موارد نیز پیام‌هایی به شما داده می‌شود که در آن‌ها از شما خواسته می‌شود این به‌روزرسانی را به صورت دستی انجام دهید. گاهی نیز پیام‌هایی درباره نیاز به به‌روزرسانی برنامه اصلی روی صفحه نمایش ظاهر می‌شود؛ بنابراین نباید با به‌روز نکردن آنتی‌ویروس توانایی رایانه‌تان برای مقابله با بدافزار‌ها را کاهش دهید. همیشه باید مطمئن شوید نرم‌افزار آنتی‌ویروس‌تان به‌روز است

چگونه گرفتار ویروس‌ها نشویم؟

خبر خوب این است که ویروس‌ها در مقایسه با دهه ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ ریسک کمتری را ایجاد می‌کنند. به مدد بهبود‌های چشمگیری که مایکروسافت در ویندوز انجام داده است، آلودگی گسترده ویروس نسبت به یک یا دو دهه گذشته کمتر شده است و عده معدودی در هنگام انجام کار‌های روزمره با ویروس‌ها مواجه می‌شوند. با این حال باید مراقب بود و به توصیه‌هایی که در ادامه می‌آید توجه داشت:

۱- رایانه خود را آپدیت یا به روزرسانی کنید

حتما اطمینان حاصل کنید که سیستم شما به روز است و جدیدترین آپدیت‌های امنیتی و ویندوز را دریافت کرده است.

۲- از نرم افزار آنتی ویروس استفاده کنید

نرم افزار آنتی ویروس ممکن است شامل نرم افزار امنیتی خود ویندوز ۱۰ یا برنامه‌های شرکت‌های دیگر باشد. فارغ از انتخابی که انجام می‌دهید، یکی از دلایل اصلی که افراد نگرانی نسبت به ویروس‌ها ندارند، حمایت اتوماتیکی است که ویندوز و نرم افزار ضد بدافزار آن فراهم می‌کنند. غیرفعال کردن این حمایت‌ها به منزله بازگشت به سال ۲۰۰۵ است.

۳- لینک‌ها یا ضمیمه‌های مشکوک را کلیک نکنید

تردیدی وجود ندارد که این توصیه را قبلا هم شنیده اید، زیرا بسیار مهم است. هرگز روی لینک یا ضمیمه‌ای که به آن اعتماد ندارید، کلیک نکنید. اگر فرستنده ایمیل را نمی‌شناسید یا ایمیل به نظر معتبر نمی‌آید، روی آن کلیک نکنید. این مسئله درباره دنبال کردن لینک‌های موجود در وب سایت‌ها صدق می‌کند.

چگونه نشانه‌های یک ویروس را تشخیص دهیم؟

نشانه‌های ویروس رایانه ممکن است تفاوت زیادی داشته باشند، زیرا همه ویروس‌ها برای یک منظور مهندسی نشده اند، اما اگر نگران آلوده شدن دستگاهتان به ویروس هستید این چند نشانه شاید به تشخیص ابتدایی کمک کند:

۱- عملکرد رایانه یکباره تغییر کرده است

اگر رایانه شما کندتر از قبل کار می‌کند ممکن است ویروس در حال استفاده از منابع رایانه شما باشد.

۲- رایانه شما مدام هنگ می‌کند

بسیاری از ویروس‌ها خیلی ضعیف نوشته شده اند و ممکن است به دفعات مکرر باعث هنگ و خرابی غیرمنتظره سیستم شوند.

۳- ظاهر شدن متعدد پنجره‌های پاپ آپ

ممکن است به شکل معمولی در مرور وب یا جای دیگر با پنجره‌هایی روبرو شوید که یکباره باز می‌شوند و شامل دعوت به رفتن به وب سایت‌ها هستند یا این که مرورگر وب شما پنجره‌هایی را برای رفتن به وب سایت‌های دیگر بدون کلیک شما باز کند. بسیاری از ویروس‌ها پنجره‌های پاپ آپ را باز کرده و از کاربر می‌خواهند نرم افزار آنتی ویروس نصب کند که در واقع یک نرم افزار مخرب دیگر است.

۴- برنامه‌های جدیدی در رایانه شما اجرا می‌شود

ممکن است برنامه‌های جدیدی را ببینید که به یاد نمی‌آورید آن‌ها را نصب کرده باشید.

۵- اکانت ایمیل شما ایمیل‌های ناخواسته به آدرس‌های موجود در اکانت شما ارسال می‌کند

این نشانه‌ای از این است که ویروس تلاش می‌کند خود را از طریق اطلاعات تماس‌ها تکثیر کند.

درباره ویروس‌های رایانه باید چه بدانیم؟

ویروس‌ها چند دهه از عمرشان می‌گذرد. نخستین ویروس در سال ۱۹۷۱ ایجاد شد و طوری با مفهوم بدافزار مترادف شد که برخی از افراد هر گونه بدافزاری را ویروس می‌نامند در حالی که درست نیست. انواع مختلفی از بدافزار وجود دارد، اما ویروس‌ها یکی از آن‌ها هستند.

برخلاف انواع بدافزار، ویروس تا زمان فعال شدن خفته می‌ماند و قادر نیست خود را اجرا کند. شما ممکن است تصادفی ویروسی را به رایانه تان دانلود کنید، اما تا زمانی که فایل را اجرا نکنید یا سندی که ویروس داخل آن جاسازی شده است را باز نکنید، فعالیت نخواهد کرد.

پس از اجرای فایل یا باز کردن سند آلوده، کد ویروس فعال شده و می‌تواند عملیاتش را که شامل سرقت پسورد، ایمیل کردن خود به آدرس‌های موجود در تماس‌های کاربر یا پنهان کردن اطلاعات برای دریافت باج است را اجرا کند.

بر اساس گزارش بیزنس اینسایدر، انواع مختلفی از ویروس وجود دارد که ممکن است سیستم شما را آلوده کند. اگرچه ممکن است دانستن آن مهم نباشد، زیرا بالاخره سیستم شما آلوده شده، اما مهم است بدانیم هر ویروس روی سیستم ممکن است تاثیر مختلفی داشته باشد. متداولترین انواع ویروس از این قرارند:

۱- ویروس بوت سکتور

ویروس بوت سکتور می‌تواند کنترل کامل رایانه را با آلوده کردن بخشی از هارد درایو که دستورالعمل‌های راه اندازی را دارد، به دست بگیرد.

۲- ویروس پلی مورفیک

این نوع ویروس موذی است، زیرا می‌تواند کد خود را تغییر داده و شناسایی و حذف را برای نرم افزار آنتی ویروس دشوار کند. نرم افزار آنتی ویروس پیشرفته در شناسایی ویروس‌های پلی مورفیک عملکرد خوبی پیدا کرده اند، اما به کمال مطلوب نرسیده اند.

۳- ویروس وب اسکریپتینگ

این ویروس آسیب پذیری‌ها در مرورگر‌های وب را هدف می‌گیرد، اما در آنجا نمی‌ماند و برای آلوده کردن همه بخش‌های رایانه طراحی شده است.

۴- ماکرو ویروس

خوشبختانه از شدت تهدیدآمیزی آن کمتری شده است. این ویروس‌ها به زبان ماکرو نوشته شده اند که برای ایجاد اسکریپت در برنامه‌هایی نظیر ورد و اکسل مایکروسافت مورد استفاده قرار می‌گیرد.

۵- ویروس آلوده کننده فایل

این ویروس‌ها قادرند کد‌های مخرب را در برنامه‌ها و اسناد دیگر تزریق کنند.

پرهیز از تماس مجدد با شماره های ناشناس خارجی

محمدرضا بیدخام مدیرکل ارتباطات و امور بین الملل شرکت مخابرات ایران، گفت: مشترکین در صورت تماس ناشناس بین المللی، تماس دوباره با آن شماره برقرار نکنند، این تماس‌ها به علت اینکه از سرشماره بین المللی و با منشا نامشخص برقرار می‌شود، هزینه سنگینی برای مشترک به دنبال خواهد داشت. مهندس محمدرضا بیدخام ضمن اعلام مطلب فوق خاطرنشان کرد: به طور کلی این تماس‌ها ممکن است یک کلاهبرداری باشد که به آن Wangiri Fraud می‌گویند؛ نوعی از کلاهبرداری که می‌تواند هزینه زیادی برای مشتریان داشته باشد.

وی افزود: کلاهبرداری Wangiri به این صورت عمل می‌کند که کلاهبردار، یک روبوکال یا روبات تماس‌گیرنده را روی یک شماره قرار می‌دهد و بعد از یک یا دو بوق، تماس را قطع می‌کند. این روبات‌ها حتی ممکن است چندین بار با یک شماره تماس بگیرند. ایده این کلاهبرداری هم این است که شخصی که تماس از دست‌رفته را دریافت کرده، با شماره تماس بگیرد.

مدیرکل ارتباطات و امور بین الملل شرکت مخابرات ایران با تاکید مجدد بر عدم تماس مجدد با این شماره‌ها گفت: مشتریان لازم است درصورت مشاهده تماس ازدست‌رفته (missed call) به کد‌های تماس در زمان تماس دقت کرده و در صورتی‌که در زمان تماس روی صفحه گوشی به جز کد‌های ۰۰۹۸ یا ۹۸+، کد دیگری شماره‌گیری شد، بلافاصله تماس را قطع کرده و شماره را بررسی کنند. وی همچنین افزود: مشترکین در صورت تمایل و عدم نیاز به تماس بین المللی می‌توانند برای جلوگیری از مشکل یاد شده با مراجعه به بخش مخابرات من در پرتال شرکت مخابرات ایران به نشانی www.tci.ir نسبت به بستن صفر دوم، اقدام کرده یا بدین منظور به مراکز مخابراتی منطقه خود مراجعه کنند.